Stappenplan stichting oprichten

Ben je benieuwd wat het inhoudt om een stichting op te richten? Deze pagina bevat een uitgebreid stappenplan met extra tips. De meeste informatie hier is gevonden op de website van de Rijksoverheid Ondernemersplein: Ondernemersplein | Alles van de overheid op één plek. Het is aan te raden om deze website te raadplegen naast dit document. De stappen zijn niet in een strikte volgorde, maar om een idee te geven waar je mee moet beginnen en wat later komt. Na het lezen van dit stappenplan heb je een goede basis van kennis over hoe een stichting opgericht kan worden.

Belangrijk: Het is mogelijk dat er stappen ontbreken in dit document, bijvoorbeeld vanwege het soort stichting, daarom is het cruciaal dat je ook zelf onderzoek doet en dit alleen gebruikt als een begin.

Het stappenplan

1. Bepaal of een stichting de juiste rechtsvorm is
Kies een stichting als je een maatschappelijk, sociaal of ideëel doel hebt (KVK & Centraal Bureau voor de Statistiek, z.d.). Een stichting mag winst maken, maar moet die winst gebruiken voor het doel van de stichting. Een stichting heeft geen leden (in tegenstelling tot een vereniging) en geen minimum startkapitaal.

Je kan meer informatie vinden op de Rijksoverheid website Ondernemersplein: De stichting | Ondernemersplein

2. Formuleer het doel van de stichting scherp

Wat doet de stichting en wat is het maatschappelijke doel?

Beschrijf hier de activiteiten van de stichting. Maak het concreet, bijvoorbeeld niet ‘wij willen de samenleving verbeteren’ maar duidelijker: ‘de stichting organiseert muziek- en cultuurprojecten voor jongeren in Nijmegen’. Leg ook uit welk maatschappelijk probleem de stichting oplost zodat je niet alleen de wat maar ook de waarom concreet hebt. Voorbeeld: ‘De stichting wil cultuurparticipatie toegankelijk maken voor jongeren.’.

Voor wie is de stichting?

Beschrijf hier de doelgroep. Bijvoorbeeld:

• Jongeren

• Ouderen

• Vluchtelingen

• Kunstenaars

• Mensen met een beperking

• Dieren

• Bewoners van een wijk/stad

• Studenten

• Startende ondernemers

Waar is de stichting actief?

• Geografisch werkgebied

• Lokaal/nationaal/internationaal

• Online/offline

3. Adres

De stichting moet een adres hebben, dit heeft de notaris nodig (stichting.nl, 2025). In uitzonderlijke gevallen kan je bij de gemeente een geheim adres aan vragen. Je kan ook meteen een webadres opgeven, maar dat is niet verplicht.

4. Kies een naam en controleer beschikbaarheid
Controleer bij KVK of de naam niet te veel lijkt op bestaande organisaties. Leg ook direct een domeinnaam en sociale media accountnamen vast.

5. Stel een voorlopig bestuur samen
Het bestuur is verantwoordelijk voor wat er in de stichting gebeurt (stichting.nl, z.d.). Minimaal één bestuurder kan juridisch, maar praktisch is drie vaak beter: voorzitter, penningmeester en secretaris (hieronder extra uitleg). Maak duidelijke afspraken over tekenbevoegdheid, besluitvorming, belangenverstrengeling en vervanging bij uitval.

Voorzitter

De voorzitter is het gezicht van het bestuur en de leidinggevende van het bestuur (stichting.nl, 2025). Dit bestuurslid vertegenwoordigt het bestuur en coördineert o.a. de verschillende taken binnen de stichting.

Secretaris

De secretaris is verantwoordelijk voor de administratieve en organisatorische ondersteuning van het bestuur (stichting.nl, 2024b). Dit bestuurslid zorgt er o.a. voor dat vergaderingen goed worden georganiseerd, besluiten worden vastgelegd en de voortgang wordt bewaakt.

Penningmeester

De penningmeester is verantwoordelijk voor alle financiële zaken voor de stichting (stichting.nl, 2024a). Dit bestuurslid stelt o.a. de begroting op, verricht betalingen en houd het bestuur op de hoogte van de financiële ontwikkelingen.

Meer informatie over het oprichten van een bestuur: Regel het bestuur en toezicht van uw organisatie | Ondernemersplein

6. Maak een basisplan en begroting
Voordat je naar de notaris gaat, is het slim om een eenvoudig stichtingsplan te maken van ongeveer 1–3 pagina’s. Dit laat zien dat de stichting serieus en georganiseerd is. Hierin beschrijf je, zoals eerder benoemt, het doel van de stichting, de activiteiten, en de doelgroep. Daarnaast beschrijf je ook de inkomstenbronnen, verwachte kosten en een simpele jaarplanning van het eerste jaar. Houd het plan concreet, realistisch en eenvoudig.

7. Laat statuten opstellen door een notaris
Een stichting richt je op via een notariële akte. In de statuten staan onder meer doel, naam, vestigingsplaats, benoeming en ontslag van bestuurders, besluitvorming en bestemming van vermogen bij opheffing. Oprichting via de notaris kost volgens Ondernemersplein/KVK meestal ongeveer €500 tot €1.500 (KVK & Centraal Bureau voor de Statistiek, z.d.-a). Sommige notarissen hebben inloop uren en vaak kan je gratis een vrijblijvende offerte aanvragen. Het is te adviseren om verschillende notarissen te vergelijken.

Meer informatie over statuten opstellen, wijzigen en opvragen: Statuten opstellen (rechtspersonen) | Ondernemersplein

8. Verwerk WBTR-afspraken in de statuten en reglementen
De WBTR (Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen) geldt voor stichtingen van klein tot groot en is bedoeld om bestuur en toezicht te verbeteren (Ministerie van Justitie en Veiligheid, 2021). Denk aan afspraken over tegenstrijdig belang, aansprakelijkheid, toezicht, belet/ontstentenis en zorgvuldig bestuur.

Het is aan te raden om het informatieblad over WBTR volledig door te nemen: Open overheid

Meer informatie over WBTR: WBTR, Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen | Vereniging VrijwilligerswerkNL

9. Schrijf de stichting in bij KVK
Na oprichting wordt de stichting ingeschreven in het Handelsregister. Vaak regelt de notaris dit. De stichting krijgt dan een KVK-nummer en meestal ook automatisch een RSIN/fiscaal nummer.

Meer informatie over KVK: Inschrijven bij KVK: dit moet u weten | Ondernemersplein

10. Registreer UBO’s
Stichtingen moeten hun UBO’s registreren in het UBO-register bij KVK. UBO’s zijn de personen die uiteindelijk beslissende zeggenschap hebben (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), z.d.). De tekenbevoegde of notaris kan de UBO inschrijven in het UBO-register.

Meer informatie over UBO: UBO inschrijven in UBO-register | Ondernemersplein

11. Open een zakelijke bankrekening

Gebruik nooit een privérekening voor stichting geld, open een zakelijke bankrekening. Doe dit op tijd want het kan lange tijd duren voor een zakelijke bankrekening wordt goedgekeurd. Banken vragen meestal om statuten, KVK-uittreksel, UBO-gegevens, bestuurders-ID’s, beleidsplan en soms notulen van een bestuursbesluit (Sletterink, 2026). Banken moeten wettelijk controleren: wie de stichting bestuurt, waar geld vandaan komt, waar geld voor gebruikt wordt, of er risico op fraude of witwassen is. Daarom kunnen ze extra vragen stellen over: activiteiten, donaties, buitenlandse betalingen, subsidies, verwachte transacties.

12. Richt de administratie in
Maak vanaf dag één aparte administratie voor inkomsten, uitgaven, donaties, subsidies, facturen, declaraties, bestuursbesluiten en contracten.

Hier kan je een stappenplan vinden om de administratie bij te houden: Administratie bijhouden: een stappenplan | Ondernemersplein

13. Check fiscale verplichtingen
Een stichting betaalt in principe geen belasting tenzij zij structureel commerciële activiteiten uitvoert (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), z.d.-b). Dan kan een stichting belastingplichtig zijn voor vennootschapsbelasting, btw en loonheffingen als zij activiteiten verricht die fiscaal als onderneming gelden of personeel/vergoedingen heeft.

Meer informatie over vennootschapsbelasting: Vennootschapsbelasting (vpb) | Ondernemersplein

14. Overweeg ANBI-status
Wil je giften fiscaal aantrekkelijk maken? Met de status van Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) kan een stichting bepaalde belastingvoordelen krijgen (Belastingdienst, 2023). Deze status kan een stichting krijgen als ze zich nagenoeg geheel inzet voor het algemeen belang. Hiervoor moet een stichting aan deze voorwaarden voldoen: Aan welke voorwaarden moet een ANBI voldoen? | Belastingdienst

Voor hulp bij het aanvragen van ANBI is er een loket van de belastingdienst: ANBI Loket

15. Maak interne documenten
Aan te raden: bestuursreglement, financieel reglement, vrijwilligersbeleid, privacyverklaring, klachtenprocedure, integriteitsbeleid, declaratiebeleid en eventueel sponsor-/donatiebeleid.

Meer informatie over vrijwilligersbeleid: Vrijwilligersovereenkomst | Vereniging VrijwilligerswerkNL

16. Regel verzekeringen en risico’s

Een stichting loopt ook risico’s, daarom zijn o.a. deze verzekeringen belangrijk: bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering, aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven/organisaties (AVB), vrijwilligersverzekering via gemeente, evenementenverzekering en cyber/privacy-risico’s.

Meer informatie over vrijwilligersverzekering: Vrijwilligersverzekering - VWC Nijmegen

Start na deze stappen pas met fondsenwerving, subsidies en activiteiten!
Zorg dat je juridische basis, bankrekening, administratie en besluitvorming op orde zijn voordat je geld ontvangt of verplichtingen aangaat.

Meer informatie over fondsenwerving: Algemeen Fondswerving - VWC Nijmegen

Voor extra hulp kan je altijd contact opnemen met Vrijwilligerscentrale Nijmegen. Houd ook de activiteitenkalender op de website in de gaten voor de cursus fondsenwerving en andere workshops!